Przed gmachem Sądu Rejonowego w Olsztynie, znajduje się Pomnik Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego.
Miejsce jego ustawienia nie jest przypadkowe. W latach 1945–1956 w budynku, w którym dziś mieści się sąd, znajdowała się siedziba Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego – jednej z najważniejszych instytucji komunistycznego aparatu represji na Warmii i Mazurach. To właśnie tutaj przesłuchiwano, więziono i torturowano żołnierzy Armii Krajowej oraz członków innych organizacji niepodległościowych, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie pogodzili się z narzuconą Polsce władzą komunistyczną.